You are here: Home > Legendy > Żuławy – kraj na wodzie

Żuławy – kraj na wodzie

Rzeki, tworzące ziemie żuławskie na swym ujściu, albo płynęły niegdyś, albo płyną dotąd przez lesiste obszary i uprowadza­ją z sobą leśne wody, niosące żuł leśny. Żułem leśnym nazywa lud namuł roślinny, tworzący się w puszczach, borach i lasach, kawowego, czekoladowego, a nawet czarnego koloru, podobny wodom leśnym, które ten żuł niosą i na ujście Wisły składają. Otóż krainę, na dolnej Wiśle, gdzie się żuł w ławy złożył, na­zwano Żuławami.

Żuły leśne, które ten poziomy utworzyły pokład, są bardzo urodzajne. Stąd są Żuławy bardzo żyzną, sztuczną łąką – a w wielkiej części bardzo wyprawionym i uprawnym ogrodem.

Jeżeli Wenecja jest miastem na wodzie – to można by tu o Żuławach powiedzieć: że Żuławy są krajem na wodzie – i w głąb każdej własności zachodzą lub przechodzą statki po wodnym gościńcu – czółnem płynie każdy na targ do miasta i miasteczka

–   czółnem do swego ogrodu, na swoją łąkę; na czółnie przenosi się bydło na paszę

–  statkiem zwożą się snopy do stodoły – statkiem, który kanałem pod dach zachodzi, gdzie się wprost ze statku po zapolach składa zboże.

Osobny też rodzaj bydła mają Żuławy, które z mleczności swojej słynie równie jak ho­lenderskie: – jest to czarno – srokata rasa o krętych rogach i ostrej kości, niepozorna wprawdzie, ale co do zalet tak wielka – iż były czasy, gdzie za żadną cenę nie można było nabyć dojnej krowy.

W ostępie tych grobli pasą się spokojnie krowy – a z każdej strony dolatuje furkota­nie skrzydeł wiatraków… szum kamieni młyńskich… turkot pytlów… huk młockarni i tartaków wiatrakami pędzonych – a w końcu ciężkie, przykre, jakby sapanie i jęczenie pomp olbrzymich, wprawione w ruch szaloną siłą wiatraków!… Zdaje się, że tu zie­mia znikła – że człowiek reguluje tylko stan wody, a wiatr pracuje za niego.

Miło to patrzeć rzeczywiście na dostatek i stateczną pracę całego tego kraju. Za­możność też tu wielka – i przy obyczajach kmiecych bogactwo niezwykłe. Czystość budynków i domów holenderska!

Comments are closed.