You are here: Home > Legendy > Fortyfikacje zespołu zamkowego

Fortyfikacje zespołu zamkowego

W części południowej wzgórza pod warstwą gruzu rozbiórkowego odkryto kamien­ic fundamenty południowej wieży narożnej obwodu warownego, znajdujące się w pobliżu kościoła p.w. Św. Trójcy. Wieża założona na planie prostokąta o wymiarach około 6 x 8 m nie była podpiwniczona. W jej północnym narożu na parterze zachowały się resztki dwóch poziomów średniowiecznych posadzek: ceglanej – młodszej camiennej – starszej. Do baszty od strony wschodniej dochodził południowy mur, którego fragment widoczny jest obecnie na powierzchni w części środkowej obwodu południowego. Przy nim to odsłonięto na głębokości ponad 2 m relikty fundamentów kamiennych drugiej wieży umieszczonej w środkowej partii fortyfikacji. Była ona podpiwniczona, a sądząc po grubości fundamentów (oko­ni 2,1 m) miała kilka kondygnacji. Wzniesiono ją na planie zbliżonym do kwadratu i boku około 8 m. Od niej odchodził w kierunku wschodnim mur obronny łączący aę w partii wschodniej wzgórza zapewne z narożną wieżą wschodnią.  Takie usytuowanie umożliwiało prowadzenie ostrzału z łuków i kusz atakujących zamek od strony miarzyła Wysokość muru obronnego w tej części obwodu warownego mogła dochodzić do 10 m, licząc od powierzchni stromo opadającego zbocza przy zewnętrznym licu muni. Grubość muru w partii fundamentowej wykonanej z kamieni polnych na zaprawie wapiennej dochodziła do 3 m, natomiast powyżej powierzchni otoczenia nie Przekraczała 2 m i zbudowano ją w technice mieszanej kamienno-ceglanej, przy czym w dolnych partiach dominowały kamienie, a w górnych cegły palcówki z widocznymi ta. jednej powierzchni śladami palców, powstałymi w trakcie nadawania im odpo­wiedniej formy i wielkości.

Wzdłuż wschodniej krawędzi wzgórza, w odległości około 35 m od wschodniego narożnika południowego obwodu warownego w kierunku północno-zachodnim, natrafiono pod zwałami gruzu na kamienne fundamenty wschodniego muru obronnego wraz i fundamentami podpiwniczonej wieży, wzniesionej na planie prostokąta o wymiarach wtok) 8 x 6,5 m z filarem kamiennym w środku, na którym wspierało się sklepienie piwnicy. Grubość muru obronnego w partii fundamentowej dochodziła do 3,5 m, * >3wyżej powierzchni otoczenia nie przekraczała 2 m. W licu ściany południowej zmcelny był wątek wendyjski cegieł, wskazujący na XIII-wieczne pochodzenie. Nie anżnawy kluczyć istnienia w tym miejscu wieży bramnej wraz z mostem łączącym reliktyre sw. Anny z zamkiem, na której znajdowała się kaplica i cmentarz zakonny. Po części obwodu warownego w okresie nowożytnym postawiono w tym miejscu parterowy budynek z wejściem od strony północnej; przetrwał on do 40-tych ¡ac XX w.

Odległości około 30 m na północ od wieży odkryto kamienno-ceglane relikty fun­damentów dwutraktowej bramy prowadzącej z przedzamcza na zamek główny. Od

strony wschodniej łączyła się ona z wschodnim murem obronnym a od zachodu za­pewne z północnym skrzydłem zamku. W obu przejazdach bramnych zachowały się gniazda do osadzenia bramy – brony, znanej z innych zamków krzyżackich. Szerokość bram nie przekraczała 3 m, a mur oddzielający je od siebie miał około 1,5 m. Od nich w kierunku północno-zachodnim biegł mur obronny, który w odległości około 40 m dochodził do północnej wieży narożnej przedzamcza. Ten fragment obwodu warownego, wykonany analogicznie jak opisane powyżej, zachował się do dziś na po­wierzchni terenu. Długość wschodnich fortyfikacji zamku i przedzamcza wynosiła zatem około 115 – 120 m. Analogiczną długość miał zapewne zachodni obwód wa­rowny, rozpoczynający się przy narożnej wieży południowej znajdującej się w pobli­żu kościoła p.w. Św. Trójcy. Z niego to na krawędzi zachodniej wzgórza zachowały się w środkowej części relikty kamienno-ceglanych fundamentów widoczne jeszcze obecnie na powierzchni. Niestety nie znamy lokalizacji zachodniej wieży narożnej łączącej mur północny przedzamcza z zachodnim, która określiłaby nam wielkość i  przebieg obwodu warownego, a tym samym rzut poziomy linii obronnych zamku głównego i przedzamcza. Mimo tego braku możemy sugerować, że obwód warowny zespołu wzniesiono na planie trapezu z mniejszą podstawą od strony północnej, w której w środkowej części znajdowała się monumentalna brama wjazdowa na przedzamcze i dalej przy murze wschodnim na zamek główny. Zapewne to ona, wraz z wie­żami narożnymi, została uwieczniona na pieczęci komtura dzierzgońskiego Henryka Stange.

Oprócz poznania przebiegu i charakteru systemu fortyfikacji zespołu zamkowego ce­lem badań archeologicznych jest odkrycie zabudowy mieszczącej się w obrębie jego murów obronnych. W trakcie dotychczasowych prac wykopaliskowych natrafiono na relikty średniowiecznych i nowożytnych budynków murowanych.

Comments are closed.