You are here: Home > Legendy > Do kogo należało Truso

Do kogo należało Truso

Do kogo należało Truso?

Napływ na tereny położone między Wisłą a Pasłęką, około V wieku, plemion bałtyjskich, które nazwano później Prusami, nieco później, bo ok. VII/VIII wieku Słowian spowodował, że definitywnie przerwane zostały kontakty handlowe między południowo-wschodnimi wybrzeżami Bałtyku a południem Europy. W IX wieku uaktywnil się i nabrał priorytetowego znaczenia inny dalekosiężny szlak handlowy, wiodący od Bałtyku Dnieprem i Wołgą do krajów Arabskich. Zakres tych kontaktów widać głównie w ośrodkach wczesnomiejskich gdzie ujawniono też wyraźną specjalizację wyodrębniających się zajęć rzemieślniczych. W archeologii europejskiej, zajmującej się okresem wczesnośredniowiecznym, obserwujemy ciągły wzrost zainteresowania  problematyką ośrodków rzemieślniczo-handlowych w Basenie morza Bałtycki tzw. „Ports of Trade” lub emporiów – osad typu Seehandelsplatz i osad o charakterze  wczesnomiejskim. Związane jest to z fenomenem samego zjawiska powstawania tego typu założeń zarówno w środowisku skandynawskim, słowiańskim jak też bałtyjskim i wciąż jeszcze nie do końca rozstrzygniętą rolą, jaką odegrały te ośrodki w rozwo­ju społeczno-gospodarczym wczesnośredniowiecznych społeczności. Szczególnie w rejonach osadnictwa słowiańskiego i bałtyjskiego, pojawienie się takich miejsc, w obrębie których wyraźnie widoczne są, a niekiedy wręcz dominują elementy obce (głównie skandynawskie), zwróciło uwagę badaczy na problem związków słowiańsko-skandynawskich i bałtyjsko-skandynawskich.

Początki tego typu osad centralnych, sięgają końca VII i początków VIII wieku. Po­wstawały wówczas liczne sezonowe punkty rzemiosła i wymiany handlowej, z których część przekształciła się w stałe osiedla o charakterze portowym i rzemieślniczo-handlowym. Jako przykłady tego typu założeń można wskazać Kaupang/Skiringssal w Norwegii wymieniony przez Ottara w końcu IX w., Paviken na zachodnim wybrzeżu Gotlandii, Árhus najutlandii, Ahus na północnym brzegu rzeki Helge we wschodniej Skanii, Lóddekópinge nad rzeką Lódde w zachodniej Skanii, Ribe w zachodniej Da­nii, Birkę położoną na wyspie Bjórko na jeziorze Malaren, czy też Hedeby u nasady półwyspu Jutlandzkiego.

Podobny charakter miały również ośrodki wczesnomiejskie, jakie powstawały w tym czasie w innych krajach strefy nadbałtyckiej w tym również na południowych, sło­wiańskich wybrzeżach Bałtyku (np. Oldenburg-Starigard nad Iną, Gross-Strómken- dorf nad Zatoką Wismarską, Ralswiek na Rugii, Wolin nad Dziwną, Bardy nad Par­sętą) oraz na terenie Słowiańszczyzny Wschodniej (np. Stara Ładoga inaczej ujścia rzeki Wołchow, Nowogród Wielki nad jeziorem limen, Gniazdowo nad Dnieprem). Także na obszarze osadnictwa bałtyjskiego, na Sambii, nad Zalewem Kurońskim funkcjonował znaczny ośrodek tego typu w pobliżu Kaup-Wiskiauten. Na dawnej ziemi Kurów, nad rzeką Álanda znajdował się opisany przez Rimberta Seeburg-Grobin. Natomiast na pograniczu osadnictwa słowiańskiego i pruskiego rolę taką peł­niło znane z relacji Wulfstana Truso, które należy identyfikować z osadą w Janowie Pomorskim.

Comments are closed.